Zo meet je een kapot onderdeel op zodat een maker het kan namaken

Een maker kan een onderdeel modelleren aan de hand van goede foto's, maar de maten bepalen of het past. Het doel is een korte lijst met getallen, elk met een eenheid, gemeten aan de delen van het onderdeel die nog heel zijn.

Voordat je begint

• Verzamel alle stukjes. Leg de brokstukken tegen elkaar en zet ze vast met tape, zodat de oorspronkelijke vorm zichtbaar is.
• Maak het onderdeel schoon. Vet en vuil tellen bij elke meting fracties van een millimeter op.
• Zet de schuifmaat op nul. Sluit de bekken en druk op nul, of controleer dat een analoge schuifmaat dicht op nul staat.
• Werk in millimeters. Schrijf 'mm' achter elk getal. Meet je in inches, vermeld dat dan één keer bovenaan je aantekeningen.

Stappen

1. Buitenmaten. Meet de grootste lengte, breedte en hoogte. Houd de bekken haaks op het onderdeel, niet schuin.
2. Gaten. Meet elke gatdiameter met de binnenbekken. Voor de afstand meet je van de binnenrand van het ene gat tot de binnenrand van het volgende en tel je er één diameter bij op: zo krijg je de hart-op-hartafstand van twee even grote gaten. Noteer of een gat helemaal doorloopt.
3. Wanddikte. Meet de dikte van elke wand, rib en flens die je kunt bereiken. Dunne wanden zijn de plekken die bij een nagemaakt onderdeel de meeste zorg vragen.
4. Clips en lipjes. Meet lengte en dikte van elk lipje, de hoogte van het haakje aan het eind en de sleuf waarin het vastklikt. Klikverbindingen werken alleen binnen een smalle marge, dus deze getallen tellen.
5. Schroefdraad. Meet de buitendiameter van een schroef of de binnendiameter van een gat met draad. Voor de spoed meet je over tien gangen en deel je door tien, of je gebruikt een draadmaat.
6. Tandwielen. Tel de tanden (markeer de eerste met een stift) en meet de buitendiameter over de toppen, de asboring en de tandbreedte. Noteer met welk deel het tandwiel samenwerkt.
7. Het tegenstuk. Klikt het onderdeel op een rail, glijdt het over een as of zit het in een sleuf, meet die dan ook. Dat deel is meestal minder versleten dan het kapotte onderdeel, dus de maten zijn betrouwbaarder.
8. Een schets. Teken het onderdeel ruwweg van twee kanten en zet elke maat erbij. Een foto van de schets met je telefoon is genoeg.

Versleten, gebroken of kromgetrokken onderdelen

• Meet de intacte delen. Een afgebroken rand is korter dan het origineel en een geplette clip dunner.
• Gebruik symmetrie. Is één kant van een symmetrisch onderdeel gebroken, meet dan de hele kant en vermeld dat.
• Meet drie keer en noteer de middelste waarde als de metingen verschillen.
• Meld slijtage. Is een gat ovaal uitgesleten of zijn de tanden van een tandwiel rond, vertel het de maker. Die kan dan uitgaan van het tegenstuk.

Waarom een maker het misschien niet exact kopieert

Een studie van de Britse overheid naar 3D-geprinte reserveonderdelen stelde vast dat het kopiëren van de vorm van een traditioneel onderdeel 'zonder herontwerp over het algemeen als ongeschikt wordt beschouwd': een geprint onderdeel gedraagt zich anders dan een spuitgegoten exemplaar, dus wanddikte, ribben en printrichting moeten misschien anders [1]. Jouw maten leggen de vaste punten vast (gaten, clips, buitenmaten). Vertel de maker hoe het onderdeel wordt gebruikt en laat de rest aan hem over. Voor bewegende delen zoals tandwielen en bussen is een materiaal als nylon, dat de Prusa Knowledge Base 'slijtvast' noemt, een gangbare keuze [2]; zie de handleiding voor materiaalkeuze.

Wat je meestuurt

Plaats je maten en schets samen met de foto's uit de fotohandleiding, het modelnummer en één regel over het gebruik: binnen of buiten, warm of koud, belast of niet.